ਕਵਿਤਾਵਾਂ

ਚੱਲ ਸੱਜਣਾਂ ਆਪਾਂ ਦੀਵਾਲੀ ਮਨਾ ਆਈਏ, ਪਟਾਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਰ ਸ਼ਰਾਬਾ ਬਹੁਤ ਹੰੁਦਾ, ਓਸ ਦੀ ਜਗਾ ਆਪਾਂ ਕੋਈ ਪੌਦੇ ਲਾ ਆਈਏ। ਪਟਾਕਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋ ਵਾਤਾਵਰਨ ਖ਼ਰਾਬ ਹੁੰਦਾ, ਓਸ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਲਈ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਆਈਏ। ਫ਼ਜੂਲ ਖ਼ਰਚ ਐਵੇਂ ਕਰਨ ਨਾਲੋਂ, ਉਸ ਨਾਲ ਗ਼ਰੀਬ ਦਾ ਪੇਟ ਭਰ ਆਈਏ। ਫੋਕੀ ਟੌਹਰ ਐਵੇਂ ਬਨਾਉਣ ਲਈ, ਐਵੇਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰੁਪਈਏ ਨੂੰ ਨਾ ਅੱਗ ਲਾਈਏ। ਸੁੱਖਿਆ ਭੂੰਦੜਾ ਜੇਕਰ …

ਹੁਣ ਕਾਹਦੀ ਐ ਦੀਵਾਲੀ ਨਾ ਹਾਲੀ ਤੇ ਨਾ ਪਾਲੀ ਕਿਸਾਨ ਕਰਜ਼ੇ `ਚ ਡੁੱਬਾ ਹੋਇਆ ਸ਼ਾਹ ਵੀ ਖਾਲੀ । ਹੱਲ ਕੋਈ ‘ਰੰਮੀ’ ਦੱਸੋ ਰਲ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਮਨਾਉਣ ਦੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਦੀਵਿਆਂ ਨੂੰ ਤੇਲ ਪਾ ਜਗਾਉਣ ਦੇ । ਜਾਂਚ ਹੁਣ ਭੁੱਲ ਬੈਠੇ ਕੋਠੇ ਲਿੱਪਣ ਲਿਪਾਉਣ ਦੀ ਤਾਂਘ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਰਹਿੰਦੇ ਲੱਛਮੀ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ। ਦੀਪਮਾਲਾ ਕਰੋ ਸਾਰੇ ਦਿਲੀਂ ਪਿਆਰ ਰੁਸ਼ਨਾਉਣ ਦੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ …

ਮੁੱਲਵਾਨ ਬਹੁਤ ਹੈ ਇਹ, ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਚੱਲਦੀ ਰਖੀਂ । ਆਪੇ ਨੂੰ ਬਾਲ ਕੇ ਵੀ, ਹਰ ਰੀਝ ਪਲਦੀ ਰੱਖੀਂ । ਐਂਤਕੀ ਦੀਵਾਲੀ ਉਤੇ, ਦੀਵੇ ਤੋਂ ਲਈਂ ਸਿੱਖਿਆ, ਕਿੰਨੀ ਵੀ ਡਗਮਗਾਵੇ, ਪਰ ਲਾਟ ਬਲਦੀ ਰੱਖੀਂ । ਵਾਟਾਂ ਬਹੁਤ ਲੰਮੀਆਂ, ਰਸਤਾ ਵੀ ਹੈ ਇਹ ਔਖਾ, ਹਰ ਦਿਨ ਮੱਘਦਾ ਰੱਖੀਂ ਨ੍ਹੇਰੀ ਰਾਤ ਢੱਲ੍ਹਦੀ ਰੱਖੀਂ । ਜੇ `ਅੱਜ` ਹੈ ਤੇਰਾ ਮਾੜਾ, ਉਦਾਸ ਤੂੰ ਨਾ ਹੋਵੀਂ, …

ਰਲ ਮਿਲ ਕੇ ਦੀਵਾਲੀ ਤਾਂ ਮਨਾਈਏ ਦੋਸਤੋ, ਪਰ ਬਿਲਕੁੱਲ ਪਟਾਖੇ ਨਾ ਚਲਾਈਏ ਦੋਸਤੋ॥ ਆਪਾਂ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਤੋਂ ਵਾਤਾਵਰਨ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣਾ ਹੈ, ਨਾਲੇ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਆਪਾਂ ਬਚ ਜਾਈਏ ਦੋਸਤੋ॥ ਗਰਜਵੰਦਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰੋ ਜਿੰਨੀ ਹੋ ਸਕੇ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹੋ ਸਮਝਾਈਏ ਦੋਸਤੋ॥ ਸਰਦੀ ਦਾ ਸੀਜ਼ਨ ਵੀ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਠੰਡ ਤੋਂ ਬਚਾਈਏ ਦੋਸਤੋ॥ ਕਰੋ ਨਾ ਨਜਾਇਜ਼ ਖਰਚਾ ਸਭਨੂੰ ਕਹੀਏ, ਨਿਵੇਕਲੀ ਪਿਰਤ …

      ਤੇਲ ਅਤੇ ਬੱਤੀ ਨੂੰ ਦੀਵਾ ਪਿਆ ਆਖਦਾ, ਆਪਾਂ ਹਰ ਕੋਨੇ ਕੋਨੇ ਨੂੰ ਹੈ ਰੁਸ਼ਨਾਉਣਾ। ਮਹਿਲਾਂ ਤੇ ਝੁੱਗੀਆਂ, ਰਾਹੇ ਤੇ ਚੋਰਾਹੇ ’ਚ, ਹਰ ਇੱਕ ਦੇ ਦਰਾਂ ਉੱਤੇ ਟਿਮਟਮਾਉਣਾ। ਟੁੱਟਦੇ ਨੇ ਪਏ ਇੱਥੇ ਸਾਂਝ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ਤੇ, ਪਰ ਆਪਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਨੇ ਹੈ ਸਾਥ ਨਿਭਾਉਣਾ। ਵੇਖਾਂਗੇ ਨਜ਼ਾਰੇ ਜਦ ਪਈਆਂ ਤਰਕਾਲਾਂ, ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਫੁੱਲਝੜੀਆਂ ਨੂੰ ਫੇਰ ਘੁਮਾਉਣਾ। ਮੰਗਣੀਆਂ ਸੁੱਖਾਂ ਬਾਲ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ, …

ਰਾਜ ਪਿਉ ਦਾ ਸਮਝ ਰਹੀ, ਮੁੱਠੀ ਭਰ ਗੁੰਡਿਆਂ ਦੀ ਟੋਲੀ। ਦੇਵੇ ਸੱਚ ਬੋਲਣ `ਤੇ ਫਾਂਸੀ, ਮਾਰੇ ਸੱਚ ਲਿਖਣ `ਤੇ ਗੋਲੀ। ਬੈਨਰ ਲਾ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਦਾ, ਖੇਡੇ ਨਿੱਤ ਹੀ ਖੂਨ ਦੀ ਹੋਲੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਮਨ ਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੀ, ਹਕੂਮਤ ਬਣਦੀ ਰਹੀ ਵਿਚੋਲੀ। ਦੁਲਹਨ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਦੀ, ਲੁੱਟ ਲਈ ਆਪ ਕੁਹਾਰਾਂ ਡੋਲੀ। ਸੱਚ ਮਾਰਿਆਂ ਮਰਦਾ ਨਹੀਂ, ਪੁੰਨਿਆ ਨਹੀਂ ਮੱਸਿਆ ਦੀ ਗੋਲ਼ੀ। ਇੱਕ ਵੀਚਾਰ ਤੋਂ ਕਈ …

ਦਸ਼ਮ ਪਿਤਾ ਦਸਮੇਸ਼ ਦੀ ਜੇ ਤੂੰ ਹੈ ਸੰਤਾਨ ਆ ਜਾ ਮੇਰੇ ਦੋਸਤਾ ਕੁੱਝ ਕਰੀਏ ਕੰਮ ਮਹਾਨ। ਨਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਮੂੰਹ ਮੋੜੀਏ ਤੇ ਦੇਈਏ ਬਦਲ ਰਿਵਾਜ ਹਰ ਘਰ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਮੁੜ ਆਉਣ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪੰਜਾਬ। ਖੌਰੇ ਕਦ ਸੀ ਹੋਂਵਦਾ ਭਾਰਤ ਦੇਸ਼ ਮਹਾਨ ਅੱਜਕਲ ਇਥੇ ਦੇਖ ਲੋ ਨਿੱਤ ਮਰਦਾ ਕਿਰਸਾਨ। ਪੈਰ ਪੈਰ `ਤੇ ਮਿਲਦੇ ਗਿਆਨ ਵਹੂਣੇ ਸਾਧ ਬੇੜਾ ਗਰਕ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਜਿਉਂ ਕਰਦੂ ਡੇਰਾਵਾਦ। …

ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਢਿੱਡ ਪਾਲਣ ਵਾਲਾ, ਸੌਂਦਾ ਭੁੱਖਣ ਭਾਣਾ ਏ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਪੈ ਗਿਆ, ਅੱਜ ਕਿਸਾਨ ਨਿਮਾਣਾ ਏ। ਸ਼ਰੇਆਮ ਨੇ ਉਡੀਆਂ ਧੱਜੀਆਂ। ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਤੇਰੇ ਖਵਾਬ ਦੀਆਂ ਅੱਜ ਵੇਖ ਲੋ ਫੇਰ ਰੋਂਦੀਆਂ ਤਕਦੀਰਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ। ਖੌਰੇ ਲੋਕ ਭੁਲਾ ਕੇ ਬਹਿ ਗਏ, ਕਿਉਂ ਤੇਰੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਨੂੰ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਹੜ ਰੋੜ ਕੇ ਲੈਜੂ, ਲਗਦਾ ਚੜੀ ਜੁਆਨੀ ਨੂੰ। ਇੰਝ ਲੱਗਦਾ ਜਿਉਂ ਮੁੱਕੀਆਂ …

ਸ਼ਰਧਾ ਅੰਨ੍ਹੀ ਨਾ ਵਿਖਾਉ ਲੋਕੋ ਉਏ। ਬਾਬਾ ਜੀ ਨਾ ਰੱਬ ਬਣਾਉ ਲੋਕੋ ਉਏ । ਟੱਬਰ ਹੱਡ ਤੁੜਾਵੇ ਫਿਰ ਵੀ ਭੁੱਖੇ ਓ, ਵਿਹਲੜਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਐਸ਼ ਕਰਾਉ ਲੋਕੋ ਉਏ। ਕਹਿ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਹੀ ਹਰ ਸ਼ੈਅ ਵੇਚੀ ਜਾਂਦੇ ਨੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾ ਵਪਾਰ ਵਧਾਉ ਲੋਕੋ ਉਏ। ਰਾਜੇ ਵਾਂਗੂੰ ਹੀ ਦਰਬਾਰ ਲਗਾਉਂਦੇ ਨੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਨਾ ਗੁਲਾਮ ਬਣਾਉ ਲੋਕੋ ਉਏ। ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੇ ਕਹਿਣ …

ਇੱਥੇ ਹਰਿਆਲੀ ਦਾ ਬਿਸਤਰ, ਤੇ ਅੰਬਰ ਦੀ ਹੈ ਚਾਦਰ, ਜਿੱਥੇ ਤੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਨਜ਼ਰ, ਦਿੱਸੇ ਉੱਥੇ ਤੱਕ ਹੀ ਸਾਗਰ। ਦਿਲ ਖਿੱਚਵਾਂ ਹਰ ਨਜ਼ਾਰਾ, ਲੱਗੇ ਜੱਗ ਤੋਂ ਇਹ ਪਿਆਰਾ, ਗੀਤ ਗਾਂਉਂਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ, ਵੱਗਦਾ ਚਸ਼ਮਾ ਹਰ ਨਿਆਰਾ। ਵਰਸਣ ਗਗਨ ’ਚੋਂ ਰਿਸ਼ਮਾਂ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਮਕੇ ਲਾਲੀ, ਇਹ ਦੀ ਹਵਾ ਹੈ ਨਿਰਾਲੀ, ਵਸੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ। ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਵੇਰੇ ਸ਼ਾਮੀ, ਜਾਂਦੇ ਸਭ ਕੁਦਰਤ …