ਸਾਹਿਤ ਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ

            `ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ` ਆਪਣੇ ਆਪ `ਚ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਹੈ।ਇਹ ਸਿਰਫ ਕੰਕਰੀਟੀ ਇਮਾਰਤਾਂ ਨਾਲ਼ ਭਰੀ ਅਜਿਹੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਜੋ ਮਹਿਜ਼ ਕਾਲਜਾਂ ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਕਰਨ, ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ, ਡਿਗਰੀਆਂ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਜਾਂ ਫਿਰ ਮਿਥੇ ਘੜੇ ਪਾਠਕ੍ਰਮਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਬਣੇ ਹੈਡ ਆਫਿਸ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੋਵੇ।ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨਵੇਂ ਵਿਚਾਰ, ਨਵੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਤੇ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਦੀ ਜੰਮਣ-ਭੋਇੰ …

ਕੋਈ ਕਰੇ ਨਾ ਪਿਆਰ ਲੱਗੇ ਬੋਝ ਸਭ ਨੂੰ, ਧੀ ਜੰਮਦੀ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਫਿਤਰਤ ਏ ਸਮਾਜ ਦੀ, ਹੋ ਗਈ ਜ਼ਮੀਨ ਰੰਗਲੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ। ਲ਼ੱਸੀ ਮੱਖਣ ਘਿਓ ਦੁੱਧ ਜ਼ਹਿਰ ਲੱਗਦੇ, ਨਹਿਰ ਵਗਦੀ ਆ ਇੱਥੇ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ। ਹੋ ਗਈ ਬੰਜਰ ਜ਼ਮੀਨ ਰੰਗਲੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ। ਭੁੱਖੇ ਮਰਦੇ ਨੇ ਲੋਕ ਅੱਖੀਂ ਦੇਖਦਾ, ਗੁਦਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਬੇਕਦਰੀ ਅਨਾਜ ਦੀ, ਹੋ ਗਈ ਬੰਜਰ ਜ਼ਮੀਨ ਰੰਗਲੇ …

ਦੱਸ ਤਾਇਆ ਖੁੱਲ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਤੂੰ ਪਿੰਡ ਵਿਚੋ ਸੁਣਿਆ ਏ ਮੈ ਤੂ ਤਾਂ ਬਹੁਤਾ ਹਸਮੁੱਖ ਸੀ ਪੀੜਾਂ ਦਾ ਪਰਾਗਾ ਕਿੰਝ ਤੇਰੇ ਤੇਰੇ ਪੱਲੇ ਪੈ ਗਿਆ ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਸੁਨੱਖਾ ਏ ਤੂ ਫਿਰ ਕਿਉਂ ਛੜਾ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਮੇਰਾ ਵੀ ਪੁੱਤਾ ਹੁੰਦਾ ਇੱਕ ਸੋਹਣਾ ਪਰਿਵਾਰ ਸੀ ਮੈਨੂੰ ਬੜਾ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੁੰਦਾ ਏ ਕਦੇ ਸੰਸਾਰ ਸੀ ਭੈਣਾ ਭਾਈਆਂ ਵਿੱਚਕਾਰ ਸਾਡਾ ਗੂੜ੍ਹਾ …

“ਬਸ਼ੀਰਿਆ, ਤੇਰੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨੇ ਬਹੁਤਾ ਸਮਾਂ ਹੁਣ ਨਈਂ ਕੱਢਣਾ।ਮੈਨੂੰ ਅੱਜ ਭਰੋਸਾ ਦੇ ਕਿ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਵਿਆਹ ਨਈਂ ਕਰਵਾਏਂਗਾ।ਏਦੇ ਤੁਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੂੰ ਵੱਡੇ ਦੀ ਵਹੁਟੀ ਨਾਲ ਚਾਦਰ ਪਾਏਂਗਾ”            ਇਹ ਲਫ਼ਜ਼ ਉਸ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਪਟਵਾਰੀ ਬਾਪ ਦੁਲਾਰਾ ਸਿਓਂ ਦੇ ਸਨ, ਜਿਹੜਾ ਇਹ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਦਲਬੀਰਾ ਸਾਲ-ਦੋ ਸਾਲਾਂ ‘ਚ ਹੀ ਇਸ ਦੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਤੁਰ ਜਾਵੇਗਾ।ਸ਼ਰਾਬ ਨਾਲ …

          ਧਰਮ ਦੇ ਝਗੜੇ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਦੋ ਟੋਟੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਸਨ।ਲੋਕਾਂ ‘ਚ ਹਾਅ…ਹਾਅਕਾਰ ‘ਤੇ ਦਹਿਸ਼ਤ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਸੀ।ਜਮਾਲੂ ਨੇ ਇੱਕ ਦੋ ਦਿਨ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਜੰਮਣ ਭੌਇ ਛੱਡਣਾ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।ਜਦ ਗੱਲ ਸਿਰੋਂ ਲੰਘੀ ਤਾਂ ਬੋਰੀਆ-ਬਿਸਤਰ ਸਮੇਟ, ਬਸ ਕੁੱਝ ਕੀਮਤੀ ਤੇ ਜਰੂਰਤ ਦਾ ਸਮਾਨ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ‘ਤੇ ਦਿਨ ਢਲੇ ਜਾਣ ਦਾ ਸੋਚਿਆ।ਪਰ ਅਚਾਨਕ ਖ਼ਬਰ ਆਈ ਕਿ ਅੱਜ ਰਾਤ ਘਰਾਂ ਤੇ …

A ‘Dream’ is a path to the future,  -A quite belief in one’s heart  -A small secret wish  nourished deep in the spirit, Where all great accomplishment starts………  -A Dream is an endless horizon, That only dreamer can see………  -A Dream is a challenge, To all that you have and will be….  -A promise of today and All you can …

            ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਬਾਨੀ, ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਚੌਥੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਜੀਵਨ ਸੇਵਾ, ਪ੍ਰੇਮਾ-ਭਗਤੀ ਤੇ ਸਦਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਲੋਕਾਈ ਨੂੰ ਆਤਮਿਕ, ਧਾਰਮਿਕ, ਸਮਾਜਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਰੋਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਭਾਵ ਜੀਵਨ ਦੇ ਹਰ ਪੱਖ ਨੂੰ ਸਾਰਥਿਕ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜੁਗਤਿ ਸਮਝਾਈ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਨੂੰ ਭਾਈ ਸੱਤਾ ਜੀ ਅਤੇ ਭਾਈ …

ਪੰਜਾਬ ਮੇਰੇ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਜ਼ਰ ਹੈ ਲੱਗੀ ਪੁੱਤ ਖਾ ਲਏ ਨਸ਼ਿਆਂ ਨੇ ਕੁੱਖਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਮਰਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨਾ ਬਨੇਰੇ ਕਾਂ ਕੁਰਲਾਉਂਦਾ ਨਾ ਹੀ ਕਿਧਰੇ ਮੋਰ ਬੋਲਦੇ ਨਾ ਹੀ ਪਿੰਡ ਮੇਰੇ ਹੁਣ ਵੇ ਸੱਜਣਾ ਲੱਗਦੀਆਂ ਤੀਆਂ ਮੇਰੇ ਰੰਗਲੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਗਿੱਠ ਗਿੱਠ ਲਾਲੀ ਕਿੱਥੇ ਲਹਿ ਗਈ ।। ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਦੀ ਸਤਾਈ ਜਵਾਨੀ ਉਏ ਸੱਜਣਾ ਅੱਧਿਓਂ ਵੱਧ ਮੁਲਖ ਬਾਹਰਲੇ ਤੁਰ ਗਈ……… ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ …

Tense with hurries and loaded with worries. Just think, O man! “Where are you going?” Please wait and watch and relax your mind, And then you need to act accordingly. Why do you think, your prolems are big? And you are alone just lying prone. Stand up! My friend and put an end to all your Worries and let them …

ਗਿ: ਦਿੱਤ ਸਿੰਘ ਰਚਨਾਵਲੀ ਸੰਪਾਦਕ – ਡਾ. ਇੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਗੋਗੋਆਣੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ – ਭਾਈ ਚਤਰ ਸਿੰਘ ਜੀਵਨ ਸਿੰਘ ਬਾਜ਼ਾਰ ਮਾਈ ਸੇਵਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਭੇਟਾ: 250 ਰੁਪਏ ਸਫ਼ੇ 176            ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਫਲਸਫ਼ੇ ਨੂੰ ਜਿਸ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲੇਖਕ ਨੇ ਕਲਮਬੱਧ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਇਹ ਰਚਨਾ ਹਰ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨਤਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।ਗਿਆਨੀ ਦਿੱਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਦੀਆਂ ਨਾਮਵਰ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ …