ਸਾਹਿਤ ਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ

ਕਰਦੇ ਦਰਦ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਗੋਡੇ ਮਿੱਤਰੋ ਬਾਹਾਂ ਆਪਣੀਆ ਦਾ ਚੁੱਕਦੇ ਭਾਰ ਹੁਣ ਮੋਢੇ ਮਿੱਤਰੋ ਖਾ ਕੇ ਦਵਾਈਆਂ ਜਿਹੜਾ ਹੋਇਆ ਏ ਜਵਾਨ ਦੱਸੋ ਜਾ ਕੇ ਅਖਾੜੇ ਵਿੱਚ ਕਿੰਝ ਪਹਿਲਵਾਨ ਢਾਊਗਾ। ਇੱਕ ਪੀੜੀ ਨੂੰ ਤਾਂ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਨਸ਼ਾ ਖਾ ਰਿਹਾ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਲੱਗਦੈ ਮੋਬਾਇਲ ਖਾਊਗਾ……… ਨਿੱਤ ਨਵੀਆਂ ਹੀ ਗੇਮਾਂ ਖੇਡਦੇ ਬਹੁਤੇ ਪਬ ਜੀ ਦੇ ਪੱਟੇ ਹੋਏ ਆ ਘਰਦਿਆਂ ਕੋਲ …

              ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਆਮ ਕਰਕੇ ਕਣਕ ਤੇ ਝੋਨੇ ਵਾਲਾ ਹੀ ਫਸਲ ਚੱਕਰ ਆਪਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਕਣਕ ਦੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਤਾਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਚਾਰੇ ਦੇ ਕੰਮ ਆ ਜਾਦੀ ਹੈ।ਪਰ ਝੋਨੇ ਦੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ (ਪਰਾਲੀ) ਘੱਟ ਵਰਤੋਂ ‘ਚ ਬਹੁਤ ਆਉਦੀ ਹੈ।ਇਸ ਲਈ ਸਾਡੇ ਕਿਸਾਨ ਵੀਰਾਂ ਲਈ ਇਹ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ।ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਟੀ ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਿਕ ਲਗਭਗ 14 ਤੋਂ 20 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਫਸਲੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂਹਦ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ …

ਦਾਤਿਆ ਦੁੱਖੜਾ ਸੁਣ ਲੈ ਮੇਰਾ ਡੁੱਬ ਗਿਆ ਦੁੱਧ-ਮੱਖਣਾਂ ਦਾ ਪੇੜਾ ਨੱਕ ਰਗੜ ਕੇ ਪੁੱਤ ਲਿਆ ਸੀ ਜਿਹੜਾ ਚਿੱਟੇ ਨੇ ਪਾ ਲਿਆ ਉਸਨੂੰ ਘੇਰਾ ਵੱਢ ਖਾਣ ਨੂੰ ਆਉਂਦੈ ਵੇਹੜਾ ਪਲਕਾਂ ਮੂਹਰੇ ਛਾਇਆ ਹਨੇਰਾ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੈ ਡਾਂਗ ਤੇ ਡੇਰਾ ਫਿੱਕਾ ਹੋਇਆ ਹੁਸਨਾਂ ਦਾ ਚੇਹਰਾ ਕਿੱਥੇ ਲਾਈਏ ਜਾ ਕੇ ਡੇਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤੀਲਾ-ਤੀਲਾ ਖੇੜਾ ਸੁੰਨਾਂ ਪਸਰਿਆਂ ਚਾਰ-ਚੁਫੇਰਾ ਖੁਰਦਾ ਜਾਵੇ ਨਿੱਤ ਬਨੇਰਾ ਮੱਤਦਾਨ …

            `ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ` ਆਪਣੇ ਆਪ `ਚ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਹੈ।ਇਹ ਸਿਰਫ ਕੰਕਰੀਟੀ ਇਮਾਰਤਾਂ ਨਾਲ਼ ਭਰੀ ਅਜਿਹੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਜੋ ਮਹਿਜ਼ ਕਾਲਜਾਂ ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਕਰਨ, ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ, ਡਿਗਰੀਆਂ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਜਾਂ ਫਿਰ ਮਿਥੇ ਘੜੇ ਪਾਠਕ੍ਰਮਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਬਣੇ ਹੈਡ ਆਫਿਸ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੋਵੇ।ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨਵੇਂ ਵਿਚਾਰ, ਨਵੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਤੇ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਦੀ ਜੰਮਣ-ਭੋਇੰ …

ਕੋਈ ਕਰੇ ਨਾ ਪਿਆਰ ਲੱਗੇ ਬੋਝ ਸਭ ਨੂੰ, ਧੀ ਜੰਮਦੀ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਫਿਤਰਤ ਏ ਸਮਾਜ ਦੀ, ਹੋ ਗਈ ਜ਼ਮੀਨ ਰੰਗਲੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ। ਲ਼ੱਸੀ ਮੱਖਣ ਘਿਓ ਦੁੱਧ ਜ਼ਹਿਰ ਲੱਗਦੇ, ਨਹਿਰ ਵਗਦੀ ਆ ਇੱਥੇ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ। ਹੋ ਗਈ ਬੰਜਰ ਜ਼ਮੀਨ ਰੰਗਲੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ। ਭੁੱਖੇ ਮਰਦੇ ਨੇ ਲੋਕ ਅੱਖੀਂ ਦੇਖਦਾ, ਗੁਦਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਬੇਕਦਰੀ ਅਨਾਜ ਦੀ, ਹੋ ਗਈ ਬੰਜਰ ਜ਼ਮੀਨ ਰੰਗਲੇ …

ਦੱਸ ਤਾਇਆ ਖੁੱਲ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਤੂੰ ਪਿੰਡ ਵਿਚੋ ਸੁਣਿਆ ਏ ਮੈ ਤੂ ਤਾਂ ਬਹੁਤਾ ਹਸਮੁੱਖ ਸੀ ਪੀੜਾਂ ਦਾ ਪਰਾਗਾ ਕਿੰਝ ਤੇਰੇ ਤੇਰੇ ਪੱਲੇ ਪੈ ਗਿਆ ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਸੁਨੱਖਾ ਏ ਤੂ ਫਿਰ ਕਿਉਂ ਛੜਾ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਮੇਰਾ ਵੀ ਪੁੱਤਾ ਹੁੰਦਾ ਇੱਕ ਸੋਹਣਾ ਪਰਿਵਾਰ ਸੀ ਮੈਨੂੰ ਬੜਾ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੁੰਦਾ ਏ ਕਦੇ ਸੰਸਾਰ ਸੀ ਭੈਣਾ ਭਾਈਆਂ ਵਿੱਚਕਾਰ ਸਾਡਾ ਗੂੜ੍ਹਾ …

“ਬਸ਼ੀਰਿਆ, ਤੇਰੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨੇ ਬਹੁਤਾ ਸਮਾਂ ਹੁਣ ਨਈਂ ਕੱਢਣਾ।ਮੈਨੂੰ ਅੱਜ ਭਰੋਸਾ ਦੇ ਕਿ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਵਿਆਹ ਨਈਂ ਕਰਵਾਏਂਗਾ।ਏਦੇ ਤੁਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੂੰ ਵੱਡੇ ਦੀ ਵਹੁਟੀ ਨਾਲ ਚਾਦਰ ਪਾਏਂਗਾ”            ਇਹ ਲਫ਼ਜ਼ ਉਸ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਪਟਵਾਰੀ ਬਾਪ ਦੁਲਾਰਾ ਸਿਓਂ ਦੇ ਸਨ, ਜਿਹੜਾ ਇਹ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਦਲਬੀਰਾ ਸਾਲ-ਦੋ ਸਾਲਾਂ ‘ਚ ਹੀ ਇਸ ਦੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਤੁਰ ਜਾਵੇਗਾ।ਸ਼ਰਾਬ ਨਾਲ …

          ਧਰਮ ਦੇ ਝਗੜੇ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਦੋ ਟੋਟੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਸਨ।ਲੋਕਾਂ ‘ਚ ਹਾਅ…ਹਾਅਕਾਰ ‘ਤੇ ਦਹਿਸ਼ਤ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਸੀ।ਜਮਾਲੂ ਨੇ ਇੱਕ ਦੋ ਦਿਨ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਜੰਮਣ ਭੌਇ ਛੱਡਣਾ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।ਜਦ ਗੱਲ ਸਿਰੋਂ ਲੰਘੀ ਤਾਂ ਬੋਰੀਆ-ਬਿਸਤਰ ਸਮੇਟ, ਬਸ ਕੁੱਝ ਕੀਮਤੀ ਤੇ ਜਰੂਰਤ ਦਾ ਸਮਾਨ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ‘ਤੇ ਦਿਨ ਢਲੇ ਜਾਣ ਦਾ ਸੋਚਿਆ।ਪਰ ਅਚਾਨਕ ਖ਼ਬਰ ਆਈ ਕਿ ਅੱਜ ਰਾਤ ਘਰਾਂ ਤੇ …

A ‘Dream’ is a path to the future,  -A quite belief in one’s heart  -A small secret wish  nourished deep in the spirit, Where all great accomplishment starts………  -A Dream is an endless horizon, That only dreamer can see………  -A Dream is a challenge, To all that you have and will be….  -A promise of today and All you can …

            ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਬਾਨੀ, ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਚੌਥੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਜੀਵਨ ਸੇਵਾ, ਪ੍ਰੇਮਾ-ਭਗਤੀ ਤੇ ਸਦਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਲੋਕਾਈ ਨੂੰ ਆਤਮਿਕ, ਧਾਰਮਿਕ, ਸਮਾਜਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਰੋਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਭਾਵ ਜੀਵਨ ਦੇ ਹਰ ਪੱਖ ਨੂੰ ਸਾਰਥਿਕ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜੁਗਤਿ ਸਮਝਾਈ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਨੂੰ ਭਾਈ ਸੱਤਾ ਜੀ ਅਤੇ ਭਾਈ …